Πώς λειτουργεί η μουσικοθεραπεία;
Η Μουσικοθεραπεία χρησιμοποιεί ένα ευρύ φάσμα τεχνικών, πολλές από τις οποίες προέρχονται από το πεδίο της ψυχοθεραπείας. Οι συνεδρίες μπορεί να είναι ατομικές ή ομαδικές, ανάλογα με τις ανάγκες του θεραπευόμενου.
Στην ατομική μουσικοθεραπεία, οι θεραπευτικοί στόχοι είναι προσαρμοσμένοι στο κάθε άτομο και στοχεύουν στην ενίσχυση της σωματικής και ψυχικής του ανάπτυξης. Στην ομαδική μουσικοθεραπεία συχνά στόχοι είναι η ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων, η επεξεργασία των σχέσεων μέσα στην ομάδα και η συναισθηματική ρύθμιση μέσω της δημιουργικότητας και της συμμετοχικότητας.
Μερικές από τις μουσικές εμπειρίες που χρησιμοποιούνται σε μια συνεδρία είναι:
- μουσικός αυτοσχεδιασμό
- εκτέλεση μουσικών οργάνων
- σύνθεση μουσικής ή τραγουδιών
- ενεργητική ακρόαση
- επεξεργασία και «μοίρασμα» της μουσικής εμπειρίας
Η συμμετοχή δεν απαιτεί μουσικές γνώσεις. Η μουσική γεννιέται φυσικά, μέσω της φωνής, του σώματος και της αυθόρμητης χρήσης οργάνων.
Ποια είναι τα είδη Μουσικοθεραπείας;
Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες μουσικοθεραπείας, η “διαδραστική” κατά την οποία θεραπευτής και θεραπευόμενος συμμετέχουν ενεργά στη δημιουργία μουσικής και η “δεκτική” όπου ο θεραπευόμενος ακούει ζωντανή ή ηχογραφημένη μουσική που έχει επιλεγεί από τον θεραπευτή.
Σε πολλές περιπτώσεις, εφαρμόζουμε έναν συνδυασμό των δύο. Όπως τονίζει και ο Kenneth Bruscia (1991), «η μουσικοθεραπεία είναι μια διαπροσωπική διαδικασία όπου οι θεραπευτές χρησιμοποιούν τη μουσική —σωματικά, συναισθηματικά, κοινωνικά και πνευματικά— για να βοηθήσουν το άτομο να βελτιώσει ή να διατηρήσει την υγεία του».
Επιπλέον, αξιοποιούνται οι ιδιαίτερες ποιότητες της μουσικής και η μοναδική σχέση που δημιουργείται ανάμεσα στον θεραπευτή, τον θεραπευόμενο και τη μουσική. Αυτή η θεραπευτική τριάδα επιτρέπει την πρόσβαση σε συναισθήματα, μνήμες και βαθύτερες συμπεριφορές, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην επίτευξη των θεραπευτικών στόχων (Wheeler, 2015).
Σε ποιους απευθύνεται;
Η μουσικοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε ένα ευρύ φάσμα πληθυσμών, όπως:
- Παιδιά, έφηβοι και ενήλικες με νευροαναπτυξιακές διαταραχές (π.χ. αυτισμό, ΔΕΠΥ)
- Άτομα με γενετικά σύνδρομα (π.χ. Down, Rett)
- Άτομα σε νευρολογική αποκατάσταση (π.χ. μετά από εγκεφαλικό ή τραυματισμό)
- Άτομα με συναισθηματικές ή αγχώδεις διαταραχές (π.χ. κατάθλιψη, κοινωνικές φοβίες, μετατραυματικό στρες)
- Ηλικιωμένους με νευροεκφυλιστικές παθήσεις, όπως Parkinson και Alzheimer
- Άτομα με ψυχικές ασθένειες (π.χ. ψύχωση, διπολική διαταραχή)
Η μη κατευθυντική φύση της μουσικοθεραπείας την καθιστά κατάλληλη και για όποιον επιθυμεί να διερευνήσει τον εσωτερικό του κόσμο και τις δυνατότητές του μέσα από το προσωπικό βίωμα της μουσικής.
